Herstellen na kanker is nog niet zo makkelijk
Na de behandelingen begint een andere fase. Vooraf denken we vaak dat het moment waarop de behandelingen stoppen een mijlpaal is.
Een punt waarop je verwacht: nu ga ik weer op weg naar boven, richting herstel.
Van buitenaf lijkt dat ook logisch. Het zwaarste ligt achter je. De behandelingen zijn afgerond. Er is geen ziekenhuisagenda meer die alles bepaalt. Het leven mag weer beginnen.
Maar van binnen voelt het vaak anders.
Juist in deze fase ontstaat verwarring. Omdat de intensieve medische zorg wegvalt, terwijl je lichaam en hoofd nog lang niet klaar zijn. Omdat de aandacht van de omgeving verschuift, en er ook gedacht wordt dat het nu achter de rug is. En dit terwijl jij nog dagelijks voelt wat deze periode met je heeft gedaan.
En ergens sluipt dan ook de gedachte binnen dat je blij zou moeten zijn. Dankbaar. Opgelucht.
Terwijl je je vooral moe en zoekende voelt.
Veel mensen beschrijven deze fase als ongrijpbaar. Je bent niet meer ziek, maar ook nog niet hersteld. Je doet soort van weer mee aan het gewone leven, maar dan op halve kracht. En dat is lastig uit te leggen, zeker als er van buitenaf weinig meer te zien is. Je haar groeit weer en mensen zeggen steeds als ze je tegenkomen hoe goed je eruit ziet.
Wat ik heel belangrijk vind om te zeggen:
Dat je je niet opgelucht of blij voelt of dat je nog niet hersteld bent,
dat is geen teken dat je iets verkeerd doet.
En het zegt al helemaal niets over je mentale kracht of veerkracht.
Deze fase hoort bij herstel na kanker, alleen wordt hij zelden écht benoemd.
In dit artikel spreek ik vaak over vrouwen. Dat is geen toeval. In mijn werk zie ik zowel mannen als vrouwen met restklachten na kanker, maar het zijn vooral vrouwen die hulp zoeken. De processen die ik beschrijf zijn menselijk en gelden voor een hele hoop mensen, onafhankelijk van hun gender.
Het grijze gebied: niet meer ziek, maar ook niet hersteld
Dit is het gebied waar veel mensen na kanker ongemerkt in terechtkomen.
Je functioneert weer redelijk.
Je pakt dingen op.
Misschien ga je weer aan het werk, of breid je je uren langzaam uit.
Aan de buitenkant is ook steeds minder te zien dat je ziek bent geweest. Je haren groeien weer, de kleur in je gezicht is terug. Voor de buitenwereld lijk je hersteld. En voor de buitenwereld leeft echt het idee dat als de behandeling klaar is, het ‘gedoe’ ook weer achter je ligt.
Maar ondertussen merk jij dat je energie grillig is. Dat prikkels harder binnenkomen dan je gewend was. Dat je concentratie je ineens in de steek laat, of dat je lichaam op momenten gewoon niet meewerkt.
Soms is dat subtiel, soms heel duidelijk. En vaak wisselt het elkaar af.
Wat dit zo lastig maakt, is dat er geen duidelijke maatstaf meer is. Tijdens de behandelingen was het logisch dat je moe was. Daarna wordt vermoeidheid al snel iets waar je jezelf op aanspreekt. Je gaat je afvragen of je hier niet gewoon doorheen moet. Dat je iets fout doet, kapot bent of je misschien te voorzichtig bent geworden.
Wist je dat restklachten na kanker zoals vermoeidheid, overprikkeling en concentratieproblemen de meest voorkomende klachten zijn?
Het idee van dat ‘nieuw normaal’ kan dan heel dubbel voelen. Aan de ene kant geeft het erkenning. Aan de andere kant roept het de vraag op of dit het dan is. Of je moet leren leven met minder energie, minder scherpte, minder ruimte. Dit is meestal een heel angstige en mistroostige gedachte.
Veel vrouwen voelen hier een innerlijke spanning. Je wilt vooruit. Je wilt weer leven, plannen maken, jezelf zijn. En tegelijk lijkt je systeem regelmatig op de rem te trappen.
Dat zorgt voor twijfel.
Aan je lichaam.
Aan jezelf.
Terwijl wat je ervaart voor een groot deel logisch en verklaarbaar is, alleen meestal niet goed wordt uitgelegd. Laat staan dat er een echte oplossing geboden wordt.
Waarom tijd alleen niet genoeg is
Herstel na kanker wordt vaak voorgesteld als iets dat vanzelf gebeurt. Alsof het lichaam, zodra de behandelingen stoppen, stap voor stap terugkeert naar hoe het was. Alsof tijd de belangrijkste factor is.
Tijd is belangrijk, maar écht niet voldoende.
Tijdens ziekte en behandelingen staat je lichaam langdurig in een verhoogde staat van paraatheid. Dat is geen zwakte, maar een overlevingsmechanisme. Je systeem doet precies wat het moet doen om door deze angstige en intense periode heen te komen.
Het probleem ontstaat wanneer die stand van paraatheid niet vanzelf weer wordt losgelaten.
Je zenuwstelsel, je stressrespons en je energieregulatie hebben geen kalender. Ze reageren niet op uitslagen of op het moment dat iemand zegt dat je ‘klaar bent’. Ze reageren op veiligheid. Op interne signalen dat het echt weer kan ontspannen. Zodat herstel kan starten.
Als die signalen ontbreken, blijft het systeem alert. Vaak voelt dit wat op de achtergrond, soms heel duidelijk. Dat is wat je batterij stiekem leeg trekt. Dat is de oorzaak van de vermoeidheid, overprikkeling, slaapproblemen, concentratieverlies of een lichaam dat snel ‘teveel’ voelt.
Dit betekent niet dat er iets mis met je is.
Het betekent dat je lichaam nog bezig is met herstellen op een ander niveau dan vaak wordt benoemd.
Wat goedbedoelde adviezen vaak missen
Adviezen als ‘luister naar je lichaam’, ‘bouw rustig op’ of ‘het heeft tijd nodig’ zijn meestal goed bedoeld. En in de basis ook niet verkeerd.
Maar ze vergeten wel iets heel essentieels.
Want wat betekent luisteren naar je lichaam als je lichaam tegenstrijdige signalen geeft? Wat betekent rustig opbouwen als je niet weet waar je grenzen liggen? En hoe lang is ‘tijd’, als je na maanden of zelfs jaren nog steeds vastloopt?
Veel vrouwen proberen het zo goed mogelijk te doen. Ze passen zich aan. Ze plannen rustmomenten. Ze letten op hun energie. En toch blijft het gevoel dat ze niet echt vooruitkomen.
Dat kan ontzettend frustrerend zijn. En het kan het idee versterken dat het probleem bij jezelf ligt. Dat je te weinig discipline hebt, of dat je onherstelbaar kapot bent.
Terwijl het meestal niet gaat over harder je best doen, maar over iets anders leren begrijpen.
Herstel vraagt iets anders dan doorzetten
Wat veel vrouwen na kanker kenmerkt, is doorzettingsvermogen. Je bent gewend om vol te houden, ook als het zwaar is. Dat heeft je ver gebracht.
Maar juist in deze fase werkt die strategie niet altijd meer.
Herstel is geen kwestie van nog een stapje extra zetten. Het vraagt niet om meer wilskracht, maar om het herstellen van balans in je systeem. Om het gevoel van veiligheid terugbrengen in een lichaam dat lange tijd onder druk heeft gestaan.
Dat vraagt vaak om vertraging, terwijl alles in je omgeving gericht is op vooruit. Om afstemming, terwijl je misschien vooral geleerd hebt om dóór te gaan.
Dat is geen zwakte.
Dat is een andere vorm van herstel.
De rol van het onderbewuste bij herstel
Veel processen die te maken hebben met herstel spelen zich grotendeels buiten je bewuste controle af. Je ademhaling, je spierspanning, je stressreacties, je energieniveau. Ze worden aangestuurd door delen van het brein die niet reageren op rationele uitleg of goede voornemens.
Het onderbewuste bepaalt in grote mate of je lichaam zich veilig genoeg voelt om te herstellen.
Als dat systeem blijft hangen in een stand van waakzaamheid, dan vertraagt dat herstel, ook al doe je alles ‘goed’. Dat is geen kwestie van logisch nadenken met je bewuste brein, maar alles met regulatie in je onderbewuste deel.
Juist daar ligt vaak een sleutel. Niet door te forceren, maar door het systeem te helpen weer schakelen. Door het lichaam opnieuw te laten ervaren dat het niet meer hoeft te overleven.
Wat er wél mogelijk is
Herstel na kanker is geen quick fix. Het is ook geen rechte lijn omhoog. Maar het is wel degelijk mogelijk om echte veranderingen te ervaren.
Meer rust in je hoofd.
Meer stabiliteit in je energie.
Meer vertrouwen in je lichaam.
Door beter te begrijpen wat je systeem nodig heeft. Door ruimte te maken voor herstel op een dieper niveau. En dat vraagt om begeleiding die verder kijkt dan alleen gedrag of mindset.
Waarom ik hierover een masterclass geef
Ik geef hierover een masterclass omdat ik in de praktijk zie hoe vaak deze fase wordt onderschat. Niet uit onwil, maar omdat hij simpelweg te weinig aandacht krijgt.
In de masterclass leg ik uit wat er in deze herstelfase gebeurt, waarom klachten kunnen blijven bestaan wanneer je ze niet juist aanpakt en welke rol het onderbewuste hierin speelt. Dit om inzicht te geven zodat je beter begrijpt wat er in jouw lichaam gebeurt en waarom.
Voor veel vrouwen is dat al een eerste vorm van ontspanning. Omdat je kunt voelen dat het verhaal eindelijk klopt.
Wil je deelnemen aan de masterclass? Geef je dan HIER op
Tot slot
Als je jezelf herkent in deze fase, weet dan dat je niet achterloopt. Je bent niet te langzaam. En je hoeft dit niet alleen uit te zoeken.
Herstel na kanker is meer dan wachten tot het weer vanzelf gaat. Het vraagt om een ander perspectief. En vooral om mildheid, richting jezelf en je lichaam.
Informatie over de Masterclass Herstel na Kanker kun je HIER vinden.
